Ăn Chay Là Gì? Có Tốt Không? 5 Lợi Ích Dùng Thức Ăn Chay

Ẩm thực - 21/06/2022

Ăn chay hiện nay đã trở thành một trường phái được nhiều người yêu thích, thay thế hẳn chế độ ăn thịt. Ăn chay mang tới các lợi ích cải thiện sức khỏe rõ rệt nếu bạn thực hiện chúng một cách khoa học, đúng cách. Dưới đây là những chia sẻ về các tác dụng, ý nghĩa và gợi ý cách lên thực đơn đồ ăn chay ngon, đủ chất.

I/ Ăn chay là gì?

Ăn chay (tiếng Anh: vegetarian / tiếng Trung: 吃素; 素餐; 素食) là việc bạn tuân theo các quy tắc nghiêm ngặt về việc dùng các thực phẩm có nguồn gốc từ động vật. Khi ăn chay, bạn chỉ được phép ăn các sản phẩm có nguồn gốc thực vật. Các thực phẩm như thịt của các loài động vật, trứng, sữa đều bị cắt giảm tuyệt đối.

Hiện nay, ăn chay được chia thành 4 trường phái cơ bản:

  • Ăn chay trường: Bạn thực hiện theo chế độ ăn thuần thực vật, không được sử dụng bất kì thực phẩm nào có nguồn gốc động vật.

ăn chay

  • Ăn chay lacto: Bạn được uống sữa và các sản phẩm bơ sữa, kết hợp ăn thuần thực vật.
  • Ăn chay ovo: Bạn được ăn trứng, uống sữa nhưng không được dùng sản phẩm bơ sữa và ăn thuần thực vật.
  • Ăn chay lacto – ovo: Đây là sự kết hợp của 2 nhóm ăn chay trên. Bạn được ăn trứng, sữa, sản phẩm từ sữa kết hợp thực phẩm thuần thực vật.

Trong 4 chế độ ăn chay thì trường phái lacto - ovo được nhiều người lựa chọn nhất. Với khẩu phần có thêm trứng, bơ sữa và các thức ăn thuần thực vật, bạn hoàn toàn có đủ sức khỏe để đảm bảo quá trình vận động, sinh hoạt hàng ngày.

II/ Ăn chay có tốt không? Lợi ích khi ăn chay đúng cách

Không phải ngẫu nhiên mà ăn chay ngày càng trở thành xu hướng “sống xanh” của nhiều người, đặc biệt là người trẻ. 

Tác dụng của ăn chay đối với sức khỏe đã được kiểm chứng bằng các nghiên cứu khoa học. Các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng sử dụng đồ ăn chay đúng cách sẽ giúp bạn có được những lợi ích tuyệt vời sau đây: 

1- Bảo vệ sức khỏe 

Chỉ ăn các thực phẩm từ rau củ, các loại hạt. Tuyệt đối không dùng thịt giúp cơ thể bạn có “cơ hội” được “làm mới” trở lại. 

đồ ăn chay

Ăn nhiều đạm từ động vật sẽ khiến cơ thể chúng ta trở nên nặng nề, tích nhiều mỡ thừa, vận động trì trệ. Tuy nhiên, khi thay đổi chế độ ăn rau củ, cơ thể chúng ta phải đốt mỡ thừa để bù lại lượng đạm bị giảm đột ngột. Qua đó cơ thể nhẹ nhàng hơn, tinh thần thoải mái và có một sức khỏe bền bỉ, dẻo dai hơn. 

2- Phát triển vị giác 

Theo các chuyên gia nghiên cứu về sức khỏe con người, khi bạn cắt giảm lượng đường, chất béo và vị mặn sẽ giúp vị giác nhạy bén hơn. Đây là lý do tại sao những người ăn chay thường cảm nhận mùi vị thức ăn chuẩn hơn so với người ăn bình thường. 

ăn chay tiếng anh

Việc tăng vị giác cũng giúp người ăn chay thấy ngon miệng hơn trong khi dùng bữa. Đồng thời, họ ăn chay trường rau củ quả cũng không bị nhanh chán. 

3- Giữ dáng, đẹp da 

Một công dụng nữa của việc không ăn thịt động vật chính là giúp bạn luôn duy trì vóc dáng đẹp, trẻ lâu, da dẻ đầy sức sống. 

Nhiều nghiên cứu khoa học đã nhận thấy, nguyên nhân chính của mụn là từ việc bạn dung nạp nhiều đồ ăn dầu mỡ, bơ sữa. Nếu cắt giảm hoàn toàn bơ sữa sẽ giúp làn da đang có vấn đề của bạn được cải thiện rõ rệt.

ăn chay giúp trẻ lâu

Đồng thời, béo phì cũng được cho là xuất phát từ nguyên nhân ăn uống không khoa học, ăn quá nhiều chất béo. Tuy nhiên, nếu bạn đang theo trường phái ăn chay thì việc này rất khó xảy ra.

Ăn chay chủ yếu cung cấp chất béo, chất đạm, chất xơ từ thực vật. Đây là các nhóm chất bão hòa, không gây dư thừa năng lượng để chuyển thành mỡ trong cơ thể.

Bạn có thể nhận thấy những người ăn chay luôn có vóc dáng mảnh khảnh, khỏe mạnh. Đồng thời, họ sở hữu làn da căng đầy sức sống, mịn màng. 

4- Nhiều năng lượng và ngủ ngon hơn

Nhiều người ăn chay cho rằng kể từ khi họ thay đổi chế độ ăn thuần thực vật, cơ thể nhiều năng lượng hơn hẳn. Bình thường họ cần 2 ly cà phê cho 1 ngày tỉnh táo thì hiện tại họ chỉ cần 1 ly vào buổi sáng.

ăn chay sống lành

Tuy ăn thuần thực vật nhưng nguồn năng lượng của họ không hề bị suy giảm. Năng lượng cao cả ngày có thể xuất phát từ việc chế độ ăn uống lành mạnh. 

Ăn chay cũng giúp bạn kiểm soát được lượng đường huyết. Từ đó sức khỏe được cải thiện tự nhiên, giảm phụ thuộc vào thuốc. 

5- Giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch và ung thư 

Tương tự như trên, ăn chay ngoài việc giúp kiểm soát lượng đường trong máu thì khi bạn thay đổi theo chế độ thuần thực vật cũng tác động tích cực tới tim mạch. 

Trái tim khỏe mạnh, không tăng mỡ máu sẽ là tiền đề để bạn có sức khỏe dẻo dai hơn người khác. 

ăn chay 4 ngày

Đồng thời, các thực phẩm chế biến từ động vật không được kiểm soát chặt chẽ về an toàn vệ sinh. Khi ăn quá nhiều sẽ dẫn tới nguy cơ mắc bệnh ung thư. 

Lợi ích của việc ăn chay trường là giảm nguy cơ ung thư nhưng vẫn đảm bảo năng lượng cơ thể. 

III/ Cách lên thực đơn đồ ăn chay ngon, đủ chất, dễ làm

Khác với các tôn giáo khác như: đạo Thiên Chúa, Kito giáo,.. ăn chay trong Phật Giáo rất đa dạng cách thức kết hợp các nguyên liệu món ăn. Từ đó bạn hoàn toàn có thể xây dựng được 1 chế độ ăn chay lành mạnh, đủ chất, không lo thiếu năng lượng vận động.

1- Xây dựng chế độ ăn với đầy đủ loại rau củ

Người ăn chay sẽ chủ yếu sử dụng các loại rau củ trong bữa ăn thường ngày của mình. Vậy bạn nên chọn thực phẩm nào để chế biến món ăn cho mình?

an chay phật giáo

Bạn nên chọn các loại rau củ chứa nhiều đạm để nạp đủ năng lượng cho bản thân. Các loại rau củ nhiều đạm có thể kể đến: bắp cải, đậu bắp, cải bó xôi,...

Với những người theo trường phái không ăn bơ sữa thì bạn hãy kết hợp thêm 1 số loại nấm để bổ sung Vitamin D và canxi.

Trong các bữa ăn, bạn hãy luân phiên thay đổi các loại rau củ để mang lại cảm giác ngon miệng, bổ sung đầy đủ các dưỡng chất trong cơ thể. 

2- Ăn chay trường 10 ngày trong tháng với trái cây 

Không thể phủ nhận bên cạnh rau củ thì trái cây là nguồn thực phẩm bổ dưỡng mà người ăn chay nên lựa chọn. 

Trái cây chứa rất nhiều nhóm Vitamin cần thiết, bạn hoàn toàn có thể chúng hàng ngày mà không lo lắng vấn đề thiếu chất. Dưới đây là gợi ý 1 số loại quả rất tốt cho sức khỏe: 

ăn chay chữa bệnh

  • Canxi: dâu tây đỏ, cam, quả sung. 
  • Sắt: bạn có thể bổ sung chúng thông qua các ly nước ép ngon lành. Hoặc bạn có thể ăn 1 số loại quả khô: nho, mơ,..
  • Đạm: trái cây khô hoặc sấy là nguồn bổ sung đạm hiệu quả cho cơ thể bên cạnh nhóm rau củ. 

Lưu ý: Ăn trái cây chứa khá nhiều đường nên bạn cần kiểm soát lượng thực phẩm đưa vào cơ thể mỗi ngày. 

3- Ăn chay dinh dưỡng cùng ngũ cốc 

Ngũ cốc được biết đến là thực phẩm giàu dinh dưỡng mà bất cứ ai cũng không nên bỏ qua. Nếu bạn đang thực hiện chế độ ăn chay, hãy thường xuyên cho ngũ cốc vào thực đơn của mình. 

ăn chay 49 ngày

Trong các hạt ngũ cốc có đầy đủ chất béo, calo, đạm, khoáng chất, vitamin đầy đủ cho cơ thể. Một số loại ngũ cốc bạn có thể sử dụng như: yến mạch, hạt óc chó, hạt điều, diệp mạch,...

Hãy kết hợp chúng để tạo thành món ăn hoặc pha chế sữa từ những sản phẩm trên. Mỗi ngày 1 ly sữa ngũ cốc sẽ giúp bạn luôn tràn đầy năng lượng, lành mạnh và đặc biệt thơm ngon. 

4- Ăn chay lành mạnh với các loại đậu 

Các loại thực vật họ đậu cũng là thực phẩm ăn chay được nhiều người yêu thích. Không chỉ có mùi vị thơm ngon, đậu đỗ còn được biết đến là nhóm thực vật giàu dinh dưỡng. 

đồ ăn chay dễ làm

Trong đậu, hàm lượng chất béo rất ít, thay vào đó là chất xơ, khoáng chất, axit amin có lợi cho sức khỏe con người. Ăn nhiều đậu đỗ có thể giúp bạn cải thiện ngay các bệnh lý liên quan đến tiêu hóa: táo bón, đầy hơi, ợ chua,.. 

Nếu bạn là người ăn chay thuần thì đừng quên bổ sung ngay các loại đậu đỗ trong thực đơn hàng ngày của mình! 

5- Lên lịch ăn chay với các loại hạt dinh dưỡng

Hạt dinh dưỡng là các loại hạt chứa rất nhiều vi chất tốt cho sức khỏe. Bên cạnh hạt ngũ cốc thì hạt dinh dưỡng cũng được nhiều chuyên gia khuyên dùng đối với người ăn chay. 

ăn chay ăn gì

Các loại hạt dinh dưỡng bao gồm: hạt chia, hạt bí ngô, hạt gai dầu, hạt lanh,... Bạn có thể ăn trực tiếp hoặc cho chúng vào các loại sinh tố vừa tăng thêm mùi vị thơm ngon vừa cung cấp đủ chất dinh dưỡng cần thiết. 

IV/ Ăn chay không nên ăn gì? 

Có thể nói, ăn chay hiện đang trở thành xu thế được nhiều người yêu thích và lựa chọn áp dụng trong cuộc sống. Ăn chay đã chứng minh được rất nhiều kết quả khả quan đối với sức khỏe và tinh thần của con người. 

Để tuân thủ đúng quy tắc ăn chay, bạn cần ghi nhớ các nhóm thực phẩm mình không nên ăn: 

  • Thịt động vật: bao gồm thịt gia cầm, gia súc, hải sản. 

bữa ăn chay

  • Trứng: trứng gia cầm và trứng động vật. 
  • Các sản phẩm làm từ động vật: dầu ăn động vật, bơ, phô mai, sữa, cao uống / bôi từ động vật,... 
  • Các sản phẩm có nguồn gốc thực vật nhưng gián tiếp làm hại đến động vật: cà phê chồn, yến sào,.. 

V/ Một số lưu ý khi thực hiện ăn chay 

Trong suốt quá trình thực hiện chế độ ăn chay, bạn cần chú ý một số vấn đề sau:

1- Thiếu hụt chất dinh dưỡng

Người mới bắt đầu ăn chay hoặc hiểu sai về ăn chay rất dễ bị thiếu chất, người mệt mỏi. Ngay khi mới thay đổi chế độ ăn, cơ thể của bạn cần đốt cháy lượng mỡ thừa để sản sinh ra năng lượng. 

Khi đó, chúng ta cần cho cơ thể 1 thời gian để “thích nghi” với việc chỉ ăn rau củ. 

ăn chay bên công giáo

Ngoài ra, trong quá trình ăn chay bạn cần linh hoạt điều chỉnh thực đơn ăn uống để đảm bảo đủ chất mà cơ thể cần. Các nhóm rau củ, trái cây, hạt ngũ cốc là thực phẩm không thể thiếu trong ăn chay. 

Ngoài ra, không thể phủ nhận ăn thuần thực vật kéo dài sẽ dẫn tới việc cơ thể bị thiếu một số nhóm chất mà chỉ khi ăn bơ sữa, thịt mới cung cấp được. Nên bạn có thể lựa chọn dùng các viên bổ sung vitamin, khoáng chất để cải thiện vấn đề trên. 

2- Tập luyện ăn chay đúng cách 

Nhiều người lầm tưởng rằng ăn chay là chế độ ăn lành mạnh, không tích tụ chất béo và mỡ thừa nên không cần tập thể thao. 

ăn chay bảo vệ môi trường

Tuy nhiên, dù bạn đang theo đuổi chế độ ăn nào thì tập luyện thể dục vẫn là điều cần thiết. Vận động giúp chúng ta trao đổi chất trong cơ thể, lưu thông máu và giúp tinh thần thoải mái hơn.

Định nghĩa ăn chay và các lưu ý để có thực đơn lành mạnh, tốt cho sức khỏe đã được bài viết đề cập chi tiết. Hãy theo dõi thêm anvientv.com.vn để cập nhật thêm nhiều thông tin bổ ích hơn.